Sentivenio gabinet terapeutyczny dla dzieci z autyzmem

07-01-2018 21:45

Integracja sensoryczna

 

- to podświadomy proces zachodzący w mózgu (zachodzi bez udziału naszej świadomości, tak jak oddychanie)

 - porządkuje informacje pobrane przez zmysły

-  nadaje znaczenie temu, co jest doświadczane przez selekcję informacji i wybór tego, na czym mamy się skupić

-  pozwala celowo działać i celowo reagować na sytuację, których doświadczamy

-  tworzy fundament edukacji i zachowań społecznych

                                                                       

Dzięki działaniu zmysłów nasz organizm odbiera bodźce z otoczenia oraz z naszego ciała. Informacje te są przekazywane do mózgu, gdzie następuje ich segregowanie, selekcjonowanie, porządkowanie, łączenie z innymi informacjami, interpretowanie. Wszystko po to, aby nasz organizm umiał odpowiednio reagować na wymogi i zmiany w środowisku w stosunku do naszego ciała.

 

Prawidłowo rozwinięte procesy sensoryczne mają związek z wieloma aspektami funkcjonowania człowieka. Wpływają i łączą się z rozwojem motorycznym, równowagą, koordynacją wzrokową i ruchową, ogólną sprawnością fizyczną, motoryką małą, sprawnością manualną. Są też powiązane z takimi ważnymi obszarami, jak: zachowanie, emocje, uczenie się, mowa, koncentracja i utrzymanie uwagi, wiedza, pamięć, samoocena.

 

Wszystkie informacje odbierane ze świata docierają do naszego mózgu poprzez zmysły.

Postrzeganie zmysłowe jest podstawą tworzenia obrazu rzeczywistości.

Nasze zmysły nie działają w izolacji, współdziałają ze sobą, wpływają na siebie i pomagają sobie nawzajem.

Najwcześniej rozwijają się tzw. systemy bazowe: przedsionkowy, proprioceptywny, dotykowy; stanowią one podstawę do prawidłowego rozwoju słuchu i wzroku.

 

I System dotykowy to najważniejszy system sensoryczy.

Dziecko zaraz po urodzeniu oraz w pierwszym okresie życia potrzebuje przede wszystkim bezpośredniego fizycznego kontaktu z matką. Dotyk matki uspakaja je i zapewnia poczucie bezpieczeństwa. Zmysł dotyku jest pierwotnym narzędziem komunikacji pomiędzy dzieckiem a światem zewnętrznym, podstawowym sposobem poznawania świata. Dotyk ma ogromne znaczenie, między innymi dlatego, że skóra, w której znajdują się receptory czuciowe, zajmuje największy obszar, stanowiący barierę ochronną naszego organizmu. Oddziela nasze wnętrze od świata zewnętrznego.

 

Charakterystyczne objawy zaburzeń czucia powierzchniowego

1. Nadwrażliwość

-  postawa wycofująca, niechęć do fizycznego kontaktu z rówieśnikami

-  unikanie manipulacji w obrębie głowy, twarzy, i jamy ustnej

-  nadruchliwość i zaburzenia koncentracji uwagi

-  nietolerancja obcisłych ubrań, potrzeba noszenia obszernych

-  niechęć do noszenia nowych ubrań

-  niechęć do zdejmowania butów

-  silna potrzeba bycia ubranym od stóp do głów

-  skrajna niechęć do metek w ubraniach

-  niechęć do obcinania paznokci

-  unikanie dłuższego posługiwania się rękoma przy różnorodnych czynnościach

-  nietolerancja określonych konsystencji potraw, temperatury i smaku, trudności z gryzieniem i żuciem

-  nietolerancja na dotyk szczoteczki do zębów

-  unikanie lepienia, malowania palcami i zabaw w piasku

-  trzymanie przyborów do rysowania opuszkami palców

-  unikanie tłumu lub zbytniej bliskości ludzi koło siebie

 

2. Podwrażliwość

-  pocieranie, głaskanie, skubanie różnych partii ciała-

-  dotykanie różnych powierzchni, ocieranie się o ściany

-  pocieranie różnymi materiałami partii ciała

-  szukanie cieplnych wrażeń

-  chodzenie nago, tendencja do rozbierania się

-  chodzenia na bosaka, ściąganie obuwia

-  rozdrapywanie ran

 

II Układ proprioceptywny jest kolejnym ważnym systemem sensorycznym. Umożliwia odbieranie bodźców związanych z uciskiem, rozciąganiem, ustawieniem i ruchem ciała wobec siebie. Prawidłowa integracja w obrębie tego układu jest niezbędna do dobrego rozwoju odruchów, planowania i prowadzenia ruchu, regulacji napięcia mięśniowego i koordynacji pracy mięśni. Odpowiada za poczucie cielesności, odczuwanie ciężaru ciała i poszczególnych części ciała w przestrzeni. Koordynuje on odruchy prostowania i równowagi, odpowiada za poruszanie poszczególnymi częściami ciała bez kontroli wzroku oraz za swobodne wykonywanie ruchów precyzyjnych.

 

Zaburzenia proprioceptywne mogą objawiać się następującymi zachowaniami

-  niekontrolowanymi, chaotycznymi ruchami

-  dużą ilością ruchów mimowolnych

-  ściskaniem ołówka podczas pisania

-  trzymaniem w dłoni zabawek, przedmiotów

-  nieumiejętnym podskakiwaniem

-  ogólną niezgrabnością ruchową

-  zgrzytaniem zębami, gryzieniem

-  mocnym przytulaniem, wciskaniem w osobę

-  chodzeniem na palcach

-  trzepotaniem rękoma

 

III Układ przedsionkowy - zmysł równowagi jest odpowiedzialny za nasze relacje z grawitacją i ma ogromne znaczenie dla rozwoju i uczenia się. Zmysł równowagi dostarcza mózgowi informacji dotyczących pozycji ciała w przestrzeni, co pozwala czuć się bezpiecznie w polu grawitacyjnym, mieć świadomość i orientację kierunku. Dzięki zmysłowi równowagi rozróżniamy prawą i lewą stronę, górę i dół, rozróżniamy kierunki świata i mamy informacje o stosunkach przestrzennych pomiędzy nami i otoczeniem. Jest on ściśle związany z wszelkimi układami sensorycznymi w naszym organizmie i ma swój udział w utrzymywaniu właściwego napięcia mięśniowego i właściwej  postury ciała, pozwala odczuwać i koordynować ruchy całego ciała.

 

Objawy dysfunkcji o charakterze

1. Podwrażliwości przedsionkowej

-  nadmierna potrzeba ruchu obrotowego

- obniżone napięcie mięśniowe w obrębie ciała i aparatu mowy

-  utrzymywanie nieprawidłowej postawy ciała (np. częste potykanie)

-  słabe utrzymywanie równowagi

-  nadmierne napięcie w kończynach

-  trudność przyjęcia prawidłowej pozycji ciała do wykonania aktywności ruchowej

-  słaba współpraca w zakresie obu stron ciała

-  słaby obiór i przetwarzanie bodźców wzrokowych i słuchowych

 

2. Nadwrażliwości przedsionkowej

-  lęk przed oderwaniem stóp od podłoża

-  szuranie nogami

- choroba lokomocyjna

-  lęk przed ruchem obrotowym i ruchem w tył

-  strach przed upadkiem lub wysokością

-  unikanie pozycji głową w dół

-  niechęć do huśtawek, karuzeli, zabaw na trampolinie

-  niechęć do zeskakiwania, wspinania się, chodzenia po murkach czy krawężnikach

-  problem z oceną odległości

-  trzymanie się poręczy podczas wchodzenia (schodzenia) na schody

 

Dysfunkcja integracji sensorycznej jest przyczyną wielu podstawowych trudności związanych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Wpływa na zachowanie, komunikację, odżywianie i sen. Żadne dziecko nie chce doświadczać negatywnych konsekwencji swojego tak zwanego złego zachowania, zwłaszcza jeżeli jest poza jego kontrolą i wynika z dysfunkcyjnego sposobu komunikacji między zmysłami a mózgiem. Dlatego bardzo ważna jest regulacja nadmiernie lub niedostatecznie aktywowanych zmysłów.

Podczas terapii dziecko jest stymulowane w sposób kontrolowany, zorganizowany i celowy. Pozwalam dziecku samodzielnie kierować działaniami i inicjować akcję w otoczeniu, odczytuję i ufam werbalnym i niewerbalnym sygnałom płynącym od dziecka i jednocześnie manipuluję otoczeniem w taki sposób, aby dostarczyć dziecku pożądanych bodźców, nie narzucając mu ich.

 

autor: Emilia Focht terapeuta Integracjie Sensorycznej

Ruszyły dodatkowe zapisy na zajęcia terapeutyczne realizowane w roku szkolnym 2018/2019! Zapaszmy do kontaktu :)

Więcej